W obliczu rosnącej liczby pojazdów elektrycznych i urządzeń zasilanych bateriami wszelkiego rodzaju możemy się zastanawiać, czy nasze bezpieczeństwo nie jest coraz bardziej zagrożone.

Rzeczywiście, wiadomości oraz różne filmy na platformach wideo pokazują, że bateria naszych ulubionych urządzeń daleko nie jest nieszkodliwa : wybuch baterii telefonu komórkowego, nagły pożar ładowanych hulajnóg, samochodów elektrycznych, urządzeń elektrycznych pozostawionych w gniazdku… Każde urządzenie z baterią to potencjalne zagrożenie dla nas samych, dla naszych dzieci i dla naszych domów.

Co łączy wszystkie te baterie ? Zawarty w nich lit.

Choć istnieją zabezpieczenia zapobiegające ich zapłonowi, nie zawsze są one optymalne :

• Ogniwa litowe : są wyposażone w zawory bezpieczeństwa umożliwiające odprowadzenie łatwopalnych gazów powstających w razie ewentualnej niekontrolowanej reakcji termicznej. Wewnętrzne bezpieczniki pozwalają również odciąć ładowanie w przypadku nagłego wzrostu temperatury.
• Battery Management System to płytka elektroniczna zarządzająca ładowaniem i rozładowywaniem ogniw. Sprawdza ona parametry pracy baterii. Płytka ta oferuje różne funkcje ograniczające ryzyko przegrzania.

Problem tych dwóch rodzajów zabezpieczeń polega na tym, że niektórzy nierzetelni producenci, aby obniżyć koszty produkcji, zaniedbują jakość, wytwarzając ogniwa lub płytki, które nie mają wszystkich niezbędnych zabezpieczeń kontrolnych na wypadek przegrzania baterii, co w najgorszym przypadku może doprowadzić do ich wybuchu lub zapłonu.

Co zrobić, gdy bateria się zapali ?

Jeśli pożar wybuchnie na zewnątrz, pozwólcie mu się palić, ale niezwłocznie wezwijcie straż pożarną. Należy jednak pamiętać, aby unikać wdychania dymów, które są bardzo toksyczne.

Strażacy mogą mieć do czynienia z 3 rodzajami baterii litowych, których pożar jest mniej lub bardziej trudny do opanowania : litowo-jonowymi, dość trudnymi do opanowania, litowo-polimerowymi, jeszcze trudniejszymi do opanowania, oraz litowo-żelazowo-fosforanowymi, które się nie zapalają.

Baterie litowo-jonowe można polewać dużą ilością wody, aby schłodzić ogniwa i zatrzymać topienie się metali, z których są zbudowane. Ponowny zapłon może jednak nastąpić po kilku godzinach. Należy zatem zachować dużą czujność.

Pożar baterii litowo-metalowo-polimerowych, bardzo trudny do ugaszenia, można ewentualnie opanować piaskiem, który odetnie dopływ tlenu.

Jakie są zatem rozwiązania profilaktyczne ?

Widzieliśmy, że gaszenie pożaru baterii pozostaje bardzo skomplikowane i że ogień może rozprzestrzeniać się bardzo szybko, zwłaszcza w pomieszczeniu zamkniętym, takim jak garaż lub mieszkanie. Pierwszym rozwiązaniem, które należy rozważyć, jest więc profilaktyka.

Pożarowi baterii można zapobiegać na różne sposoby :

• Miejsce ładowania sprzętu nie powinno być zagracone łatwopalnymi przedmiotami ani materiałami. Powinno być wyposażone w czujkę dymu, montowaną jak najbliżej miejsca ładowania : zareaguje ona przenikliwym sygnałem dźwiękowym już przy pierwszych oznakach dymu.
• Koc gaśniczy : pozwala zdusić ogień, zapobiegając jego rozprzestrzenianiu się. Jego cechą jest również to, że nie ulega zniszczeniu pod wpływem bardzo wysokich temperatur.
• Gaśnice : zwykłe gaśnice nie są skuteczne wobec pożaru baterii litowej, potrzebna będzie co najmniej gaśnica typu D do pożarów metali, a najskuteczniejsza jest gaśnica do pożarów litu, zawierająca płynną substancję, która otuli i schłodzi każde ogniwo.
• Kupujcie wyłącznie sprzęt sprawdzony, przetestowany i spełniający europejskie normy bezpieczeństwa.
• Nigdy nie zostawiajcie podłączonego urządzenia bez nadzoru i ściśle przestrzegajcie zaleceń producenta dotyczących ładowania.
• Nie używajcie go, jeśli uległo uderzeniu lub jest uszkodzone.
• Odłączcie urządzenie przy najmniejszych wątpliwościach (podejrzany zapach, wydzielanie się dymu…)

Podsumowując, jeśli wybuchnie pożar, należy koniecznie zachować zimną krew. Odłączcie sprzęt i niezwłocznie wezwijcie straż pożarną. Unikajcie w miarę możliwości wdychania dymów, które są bardzo toksyczne, i opuśćcie mieszkanie, zamykając za sobą drzwi. Jeśli macie gaśnicę do pożarów litu, użyjcie jej, ale w żadnym wypadku nie narażajcie się na niebezpieczeństwo.

Ryzyko zerowe nie istnieje, więc zawsze zachowujcie czujność !