Elektrikli araçların ve her türden bataryalı cihazın çoğalması karşısında, güvenliğimizin giderek daha fazla etkilenip etkilenmediğini sorabiliriz.

Gerçekten de güncel haberler ve video platformlarında paylaşılan çeşitli videolar, en sevdiğimiz cihazların bataryalarının hiç de zararsız olmadığını gösteriyor : cep telefonu bataryasının patlaması, şarjdaki scooterların, elektrikli araçların, prize takılı unutulan elektrikli cihazların ani yangını… Bataryalı her cihaz, kendimiz, çocuklarımız veya evlerimiz için olası bir tehlikedir.

Tüm bu bataryaların ortak noktası ? İçerdikleri lityum.

Yanmalarını önleyen korumalar mevcut olsa da, bunlar her zaman en iyi düzeyde değildir :

• Lityum hücreler : bunlar, olası bir termal kaçak sonucu oluşan yanıcı gazların tahliyesini sağlayan güvenlik valfleriyle donatılmıştır. Dahili sigortaların bulunması da sıcaklığın aniden yükselmesi durumunda şarjı keser.
• Battery Management System, hücrelerin şarj ve deşarjını yöneten bir elektronik karttır. Bu kart, bataryaların çalışma parametrelerini kontrol eder. Aşırı ısınma risklerini sınırlayan çeşitli işlevler sunar.

Bu iki koruma türünün sorunu, bazı vicdansız üreticilerin üretim maliyetlerini düşürmek için kaliteyi ihmal etmeleri, bataryaların aşırı ısınması durumunda gerekli tüm kontrol güvenliklerine sahip olmayan hücreler veya kartlar üretmeleridir; bu da en kötü durumda bataryaların patlamasına veya yanmasına yol açabilir.

Bir batarya alev alırsa ne yapmalı ?

Yangın dışarıda çıkarsa, yanmaya bırakın ancak vakit kaybetmeden itfaiyeyi arayın. Bununla birlikte, çok zehirli olan dumanları solumaktan kaçınmanız gerektiğini bilmek önemlidir.

İtfaiyeciler, yanmasına müdahale etmenin az çok zor olduğu 3 tür lityum bataryayla karşılaşabilir : kontrol altına alması oldukça güç olan lityum-iyon bataryalar, kontrolü daha da zor olan lityum-polimer bataryalar ve alev almayan lityum-demir-fosfat bataryalar.

Lityum-iyon bataryalar, hücreleri soğutmak ve bunları oluşturan metallerin erimesini durdurmak için bol su ile söndürülebilir. Ancak birkaç saat sonra yeniden alevlenme başlayabilir. Bu nedenle çok dikkatli olmak gerekir.

Söndürülmesi çok zor olan lityum-metal-polimer bataryaların yanması, oksijen girişini engelleyecek kum ile kontrol altına alınabilir.

Peki önleme çözümleri nelerdir ?

Bir batarya yangınını söndürmenin çok karmaşık olduğunu ve yangının, özellikle garaj veya konut gibi kapalı bir yerde çok hızlı yayılabileceğini gördük. Bu nedenle düşünülmesi gereken ilk çözüm önlemedir.

Bir batarya yangınını önlemek çeşitli yollarla mümkündür :

• Ekipmanlarınızın şarj edildiği yer yanıcı nesneler veya malzemelerle dolu olmamalıdır. Bu yer, şarj noktasına mümkün olduğunca yakın kurulacak bir duman dedektörü ile donatılmalıdır : dedektör, ilk dumanlar belirir belirmez keskin bir sesli sinyal vererek tepki verecektir.
• Yangın battaniyesi : yangının yayılmasını engelleyerek boğar. Ayrıca çok yüksek sıcaklıklarla temas ettiğinde bozulmaz.
• Yangın söndürücüler : klasik yangın söndürücüler lityum batarya yangınına karşı etkili değilse de, en azından metal yangınları için D tipi bir söndürücüye ihtiyacınız olacaktır; en etkilisi ise her hücreyi kaplayıp soğutacak akışkan bir madde içeren lityum yangınları için yangın söndürücüdür.
• Yalnızca kontrol edilmiş, test edilmiş ve Avrupa güvenlik standartlarına uygun ekipmanlar satın alın.
• Prize takılı bir cihazı asla gözetimsiz bırakmayın ve üreticinin önerdiği şarj talimatlarına uyun.
• Darbe almışsa veya hasar görmüşse kullanmayın.
• En ufak bir şüphe durumunda (şüpheli koku, duman çıkışı…) cihazın fişini çekin.

Özetlemek gerekirse, bir yangın çıkarsa soğukkanlılığınızı korumanız şarttır. Ekipmanınızın fişini çekin ve vakit kaybetmeden itfaiyeyi arayın. Çok zehirli olan dumanları mümkün olduğunca solumaktan kaçının ve arkanızdan kapıyı kapatarak konutunuzu tahliye edin. Lityum için bir yangın söndürücünüz varsa kullanın ancak kesinlikle kendinizi tehlikeye atmayın.

Sıfır risk diye bir şey yoktur, bu yüzden her zaman dikkatli olun !